مدیریت زنجیره تأمین روی ایران و نقش انگوران در توسعه اکتشافات
در حالیکه صنعت سرب و روی ایران با چالشهایی همچون محدودیت سرمایهگذاری، ناترازی انرژی، ضعف اکتشافات عمیق، بروکراسی اداری و محدودیتهای صادراتی مواجه است، موضوع پایداری تأمین خوراک و آینده معدن انگوران به یکی از محورهای اصلی نگرانی در این صنعت تبدیل شده است.
بررسی وضعیت ذخایر، ظرفیت تولید، میزان وابستگی واحدهای فرآوری و ریسکهای ۵ تا ۱۰ سال آینده نشان میدهد که این صنعت بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازتعریف سیاستهای توسعهای و سرمایهگذاری در بخش بالادستی است. خبرنگار پایگاه خبری و تحلیلی «فلزاتآنلاین» در همین راستا گفتوگویی با عارف باقری، مدیر مجتمع سرب و روی انگوران، انجام داده است که متن کامل آن را در ادامه میخوانید:
وضعیت معادن سرب و روی ایران را چگونه ارزیابی میکنید و مهمترین چالش فعلی این بخش چیست؟
بخش سرب و روی ایران از نظر پتانسیل زمینشناسی بسیار قوی اما از نظر توسعه صنعتی و حکمرانی زنجیره ارزش متوسط رو به ضعیف ارزیابی میشود. ایران جزو کشورهای مهم دارنده ذخایر سرب و روی در آسیا محسوب میشود و برخی برآوردها سهمی نزدیک به ۹ تا ۱۰ درصد ذخایر شناختهشده جهان را برای ایران ذکر میکنند. همچنین ظرفیت تولید شمش روی کشور بالاتر از تولید فعلی است و بخشی از ظرفیت موجود به دلایل مختلف بلااستفاده مانده است.
از جمله نقاط قوت این صنعت میتوان به وجود ذخایر بزرگ و متنوع در استانهای یزد، زنجان، کرمان و اصفهان، حضور بخش خصوصی در استخراج و فرآوری، وجود زیرساخت نسبی ذوب و تولید شمش روی و معادن بزرگی مانند معدن مهدیآباد اشاره کرد که از بزرگترین ذخایر سرب و روی منطقه به شمار میروند و میتوانند خوراک بلندمدت صنعت را تأمین کنند.
در مقابل، مهمترین نقاط ضعف شامل عدم کفایت اکتشافات عمیق و مدرن، بهروز نبودن فناوری استخراج و فرآوری در بسیاری از معادن، بهرهوری پایینتر از استانداردهای جهانی و وابستگی برخی واحدهای فرآوری به تأمین خاک از چند معدن بزرگ بهویژه انگوران و مهدیآباد است.
مهمترین چالش امروز این صنعت کمبود سرمایهگذاری و ضعف محیط کسبوکار برای توسعه معادن جدید است که خود را در چند محور نشان میدهد:
الف. اکتشاف ناکافی و نگرانی از تأمین خوراک آینده
ب. ناترازی انرژی
ج. افت صادرات و محدودیت دسترسی به بازارها
در مجموع، صنعت سرب و روی ایران مشکل کمبود ذخیره ندارد، بلکه مسئله اصلی تبدیل این ذخایر به تولید پایدار و رقابتی است.
معدن انگوران امروز چه سهمی در تأمین خوراک صنایع سرب و روی کشور دارد و این نقش تا چه اندازه در آینده قابل تداوم است؟
معدن انگوران طی چند دهه گذشته مهمترین منبع تأمین خوراک صنایع سرب و روی ایران بوده و امروز نیز حدود ۳۰ درصد خوراک واحدهای هیدرومتالورژی و فرآوری روی کشور را تأمین میکند. سایر معادن داخلی نیز در مجموع حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد نیاز صنایع را پوشش میدهند و بخش باقیمانده از طریق واردات کنسانتره تأمین میشود.
اهمیت انگوران تنها به حجم تولید محدود نیست، بلکه عیار نسبتاً بالای سرب و روی و نقش تاریخی آن در تأمین خوراک دهها کارخانه فرآوری و تولید شمش نیز این معدن را به یک رکن اصلی زنجیره تبدیل کرده است.
با این حال، کاهش ذخایر روباز و بهرهبرداری طولانیمدت از این معدن، نگرانیهایی درباره پایداری بلندمدت ایجاد کرده است. در مقابل، معدن مهدیآباد بهعنوان ذخیرهای بسیار بزرگتر، نقش جایگزین آینده را ایفا خواهد کرد.
برنامههای استخراج از ذخایر زیرزمینی و پروژههای اکتشافی نیز میتواند بخشی از نقش انگوران را در سالهای آینده حفظ کند، اما در مجموع سهم این معدن بهتدریج کاهش خواهد یافت.
در شرایط فعلی، اولویت اصلی در انگوران افزایش بهرهوری است یا توسعه ظرفیتها و سرمایهگذاریهای جدید؟
با توجه به شرایط کشور، افزایش بهرهوری از طریق بهینهسازی مصرف سوخت و مواد ناریه همراه با سرمایهگذاری در اکتشافات جدید و پایش دپوهای قدیمی بهصورت همزمان در دستور کار قرار دارد.
مهمترین ریسک پیشروی صنعت سرب و روی ایران و معدن انگوران در افق ۵ تا ۱۰ سال آینده چیست؟
مهمترین ریسکها به ترتیب شامل موارد زیر است:
الف. افت عیار و کاهش ذخایر اقتصادی انگوران
با تخلیه بخشهای پرعیار، استخراج به سمت ذخایر کمعیارتر حرکت میکند که موجب افزایش هزینه و کاهش حاشیه سود خواهد شد.
ب. کمبود خوراک کارخانههای روی
افزایش ظرفیت فرآوری نسبت به ظرفیت معادن میتواند بخشی از واحدها را با کمبود خوراک مواجه کند.
ج. تحریمها و محدودیت فناوری
دسترسی محدود به فناوریهای پیشرفته و تجهیزات معدنی یک ریسک ساختاری محسوب میشود.
ه. نوسان قیمت جهانی روی
این عامل در رتبه پایینتری قرار دارد، اما همچنان بر سودآوری اثرگذار است.
۱۴۰۵/۰۴/۲۰، ۱۳:۳۳:۰۶ 5
اخبار مرتبط
