بررسی بازار روی آمریکا؛ از قدرت استخراج تا واردات فلز روی
بخش عمده تولید روی آمریکا در معدن رد داگ آلاسکا با عیار نسبتا بالایی انجام میشود که متعلق به شرکت کانادایی تک ریسورسز است و بزرگترین معدن جهان به شمار میآید اما طی سالهای آتی، تولید آن به تدریج کاهش خواهد یافت و اکتشاف جدید مجاور معدن فعلی برای افزایش عمر معدن در حال انجام است. ساختار تولید و تجارت روی در آمریکا نامتوازن است؛ به نحوی که این کشور در استخراج فعال بوده اما ظرفیت ذوب و پالایش آن محدود است. بنابراین کنسانتره صادر و فلز تصفیهشده عمدتا از کانادا و مکزیک وارد میشود. بین سالهای 2020 تا 2023، بیش از 59 درصد واردات فلز روی از کانادا و 16 درصد از مکزیک انجام شد. تحولات جهانی شامل کاهش قیمت روی، افت مصرف چین و کسری سنگ معدن جهانی به میزان 164 هزار تن، سرمایهگذاری در ظرفیت پالایش داخلی روی را دشوار کرده است و سیاستهای تعرفهای آمریکا، ریسک جدیدی برای صنایع مصرفکننده روی ازجمله صنعت فولاد و نیمههادیها ایجاد میکند.
به گزارش روابط عمومی انجمن صنایع و معادن سرب و روی ایران و به نقل از روابط عمومی شرکت مشاوره اقتصادی آرمان آتورپات، فلز روی به عنوان یکی از فلزات پایه راهبردی در اقتصاد صنعتی جهان شناخته میشود که کارکرد اصلی آن در گالوانیزه کردن فولاد و حفاظت از زیرساختها در برابر خوردگی تعریف شده است. با این حال، اهمیت آن فراتر از یک فلز صنعتی سنتی بوده زیرا فرآوری این فلز به تولید عناصر باارزشی نظیر گالیوم و ژرمانیوم منجر میشود که در صنایع نیمههادیها، فناوریهای پیشرفته و صنایع دفاعی از جایگاهی روبهرشد برخوردار است و از این منظر، نقش روی در پیوند با امنیت صنعتی و زنجیرههای تامین فناوری اهمیت معناداری دارد.
در بازار ایالات متحده آمریکا، ساختار صنعت روی با نوعی عدم توازن ساختاری مواجه است؛ به گونهای که با وجود تداوم فعالیت این کشور در بخش استخراج، ظرفیت حلقههای میانی زنجیره ارزش، بهویژه در حوزه ذوب و پالایش محدود بوده و پیامد این سیاست، واردات فلز تصفیهشده در کنار صادرات بخشی از مواد خام استخراجی است.
در همین چارچوب، دولت ایالات متحده آمریکا این فلز را در فهرست «مواد معدنی حیاتی» قرار داده است؛ فهرستی که بر پایه معیارهایی همچون اهمیت اقتصادی، نقش در صنایع راهبردی و ریسک اختلال در عرضه تنظیم میشود و حضور روی در آن نشان میدهد که این فلز نهتنها برای صنعت فولاد و توسعه زیرساختها بلکه برای امنیت ملی و رقابت فناوری نیز اهمیتی فزاینده دارد.
در صنعت روی همانند بسیاری از فلزات پایه، متوسط عیار ذخایر جدید طی دهههای اخیر روندی نزولی داشته است زیرا ذخایر پرعیار و عمدتا زودتر استخراج شدهاند و ذخایر باقیمانده یا تازه کشفشده غالبا کمعیارتر، عمیقتر و استخراج آنها پیچیدهتر هستند. در چنین شرایطی که عیار ذخایر معدنی کاهش یافته و فعالیتهای اکتشافی نیز محدود مانده است، ایالات متحده آمریکا به شدت به واردات روی وابسته شده است. این کشور که زمانی یکی از قطبهای اصلی فرآوری روی در جهان به شمار میآمد، اکنون با کمبود ظرفیت پالایش داخلی مواجه است و بیش از ۷۰ درصد از روی تصفیهشده مورد نیاز خود را از طریق واردات تامین میکند.
در نمودار یک، روند تجارت روی ایالات متحده آمریکا قابل مشاهده است که نشان میدهد سهم صادرات این کشور در مقایسه با میزان واردات ناچیز بوده و در بازه حدودی ۲۰ تا ۶۰ هزار تن نوسان کرده است؛ موضوعی که تداوم عدم توازن میان ظرفیتهای داخلی و نیاز بازار این کشور را برجسته میسازد.
در ابتدای بازه زمانی مورد بررسی یعنی سال ۲۰۲۰، بیشترین مقدار واردات روی آمریکا در میان پنج سال مورد بررسی با حدود ۸۰۴ هزار تن به ثبت رسید و در مقابل، در همان سال و با توجه به نمودار ۲، تولید معدنی روی این کشور به دلیل محدودیتهای ناشی از همهگیری بیماری کرونا در کمترین سطح پنج ساله خود و در حدود ۱۸۰ هزار تن قرار گرفت.
با وجود افزایش سهم تولید معدنی روی آمریکا از کل تولید معدنی جهان طی بازه پنج ساله مورد بررسی از ۷۲۰ هزار تن به ۷۵۰ هزار تن، امروزه ایالات متحده آمریکا تنها اندکی بیش از ۶ درصد از تولید جهانی روی در جهان را در اختیار دارد؛ در حالی که چین با سهم ۳۳ درصدی در صدر تولیدکنندگان قرار گرفته است. در سال ۲۰۲۴ نیز سه تامینکننده اصلی روی به ترتیب کشورهای چین، پرو و استرالیا بودهاند و آمریکا در جایگاه پنجم تولیدکنندگان معدنی روی قرار داشته است.
بخش عمده تولید داخلی روی در ایالات متحده آمریکا، نزدیک به ۷۰ درصد در معدن رد داگ در ایالت آلاسکا انجام میشود که متعلق به شرکت کانادایی تک ریسورسز است و به عنوان بزرگترین معدن تولیدکننده روی در جهان به حساب میآید.
موفقیت این معدن مرهون عیار بالای ذخایر، نرخ استخراج مناسب و هزینههای تولید نسبتا پایین است اما پیشبینی میشود تولید آن به تدریج کاهش یابد و فعالیت معدن در سال ۲۰۳۱ به پایان رسد؛ هرچند اکتشاف ذخایر مجاور برای تمدید عمر معدن ادامه دارد.
چشمانداز راهاندازی معادن جدید روی در ایالات متحده آمریکا با چالشهای جدی مواجه است؛ به گونهای که در سال ۲۰۲۳ دو معدن در ایالت تنسی به دلیل کاهش قیمت روی و افزایش فشارهای تورمی از مدار تولید خارج شدند.
ساختار تولید و تجارت روی در این کشور ماهیتی نامتوازن دارد؛ به نحوی که ایالات متحده آمریکا در بخش استخراج نسبتا فعالتر است و توان تولید ماده معدنی اولیه را حفظ کرده اما در مرحله میانی زنجیره یعنی ذوب و پالایش با کمبود ظرفیت مواجه است.
در نتیجه، بخش قابلتوجهی از کنسانتره استخراجشده به خارج و عمدتا به کانادا و مکزیک صادر و در مقابل، فلز تصفیهشده برای تامین نیاز صنایع داخلی وارد میشود که این الگوی صادرات کنسانتره و واردات محصول فرآوریشده، عدم توازن در زنجیره ارزش داخلی این کشور را آشکار میسازد.
امروزه ایالات متحده آمریکا در زنجیره تامین روی به شدت به کانادا و مکزیک متکی است. بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳، حدود ۵۹ درصد واردات روی تصفیهشده این کشور از کانادا و ۱۶ درصد از مکزیک صورت پذیرفته و در سال ۲۰۲۴، سهم کانادا به ۶۰ درصد افزایش یافته است؛ در حالی که سهم مکزیک همچنان ۱۶ درصد باقی مانده است.
به طور میانگین طی پنج سال مورد بررسی، آمریکا حدود ۱۴ درصد از واردات جهانی روی را به خود اختصاص داده و این سهم در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۲ درصد محاسبه شده است. با وجود اینکه واردات آمریکا پس از سال ۲۰۲۰ دچار کاهش شد اما همواره بالاتر از ۶۰۰ هزار تن باقی ماند و حدود ۹۳ درصد از واردات کانادا به این کشور تعلق دارد.
سیاستهای تجاری دولت دونالد ترامپ، بهویژه اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات از کانادا، میتواند این رابطه تجاری چند دههای را به طور جدی مختل کند؛ به گونهای که در ماه مارس ۲۰۲۵، مدیرعامل شرکت تک ریسورسز عنوان کرد: در حال بررسی فروش روی به بازارهای آسیایی برای اجتناب از تعرفهها هستیم.
همزمان، تحولات بازار جهانی نیز چالشهای جدیدی ایجاد کرده و قیمت روی نسبت به سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۳۳ درصد کاهش یافته است، روندی که سه سال پیاپی کاهش تولید معادن و کسری جهانی سنگ معدن روی در سال ۲۰۲۴ به میزان حدود ۱۶۴ هزار تن را به همراه داشته و پالایشگاهها را از دسترسی به خوراک کافی برای فعالیت اقتصادی محروم کرده است.
این کمبود، سرمایهگذاری در ظرفیت پالایش جدید را برای ایالات متحده آمریکا و سایر اقتصادهای مبتنی بر بازار دشوارتر کرده است و به همین دلیل این کشور همچنان روی استخراجشده خود را صادر و فلز تصفیهشده را عمدتا از کانادا و مکزیک وارد خواهد کرد؛ هرچند زنجیره تامین آمریکای شمالی نسبت به بسیاری از زنجیرههای مواد معدنی حیاتی تحت کنترل رقبا، ریسک کمتری دارد اما سیاستهای تعرفهای میتواند چالشهای جدیدی برای صنایع روی، فولاد و نیمههادیها ایجاد کند./فلزات آنلاین
۱۴۰۴/۱۱/۲۹، ۱۱:۱۴:۰۲ 5
اخبار مرتبط
